Overdracht handelsfonds

Misschien wil u binnen afzienbare termijn uw zaak overlaten, of misschien juist een zaak overnemen.

OVEREENKOMST

Belangrijk in de overeenkomst is het begrip handelsfonds nauwkeurig te omschrijven. De overname van cliënteel dient te worden vermeld. Andere zaken die meestal worden opgenomen in het contract zijn o.a. de handelsnaam, het recht op huur en het logo, alsook het materieel, de uitrusting en de voorraden (door middel van een inventaris, door beide partijen ondertekend). Kunnen eventueel worden opgenomen: schuldvorderingen, schulden, bankrekeningen, kasgelden en portefeuille-effecten.

Ook volgende elementen kunnen deel uitmaken van de overeenkomst:

  • Datum van overdracht en ingenottreding omdat dit de overdracht van risico’s inhoudt
  • Zuivere en lastenvrije overdracht (aanvragen van eventueel attest hypotheekbewaarder)
  • Niet-concurrentiebeding in ruimte (bijvb. in een straal van 10 km) en tijd (bijvb. 5 jaar)
  • Overdracht boekhouding en correspondentie alsook eventueel opleiding (bijvb. 6 maanden)
  • Overname lopende contracten
  • Overdracht handelshuur of afzonderlijke handelshuurovereenkomst op te maken
  • Bevoegde Rechtbank en toepasselijk recht
  • Invloed van het huwelijksvermogensrecht. In het geval van een stelsel met gemeenschappelijk vermogen, dient de toestemming tot overdracht of overname door beide echtgenoten te worden gegeven
  • Eventueel opschortende voorwaarde met betrekking tot het verkrijgen van een krediet en de nodige attesten van de fiscus en sociale instellingen met betrekking tot het bestaan van fiscale en sociale schulden

Fiscus

Hoewel er bij overdracht van een handelsfonds geen automatische overdracht is van de schulden, is de overnemer in principe toch solidair verantwoordelijk voor de fiscale schulden van de overlater.

De fiscus heeft dienaangaande artikel ‘442 bis’ ingevoerd om zichzelf in te dekken bij malafide overnames.

Vroeger diende de overdracht van een handelszaak te worden geregistreerd, nu niet meer. Maar sinds 1997 bestaat wel een meldingsplicht voor elke overdracht van een geheel van goederen, samengesteld uit onder meer elementen die het behoud van cliënteel mogelijk maken. Die kennisgeving gebeurt aan de ontvanger van de directe belastingen van de woonplaats of maatschappelijke zetel van de overdrager.

Met deze meldingsplicht tracht men te voorkomen dat personen met fiscale schulden hieraan trachten te ontsnappen door hun zaak te verkopen en zich op frauduleuze wijze zouden insolvent maken.

Daarom dat de overdracht slechts tegenstelbaar is aan de ontvanger na verloop van de maand die volgt op de maand waarin een eensluidend afschrift van de akte tot overdracht ter kennis werd gebracht aan de ontvanger. Wanneer de melding van de overname gebeurt op 20 april loopt de niet-tegenstelbaarheid tot 31 mei.

Opgelet: de overnemer blijft hoofdelijk aansprakelijk voor de betaling van de belastingschulden die de overdrager nog verschuldigd is tot op het ogenblik dat de termijn van niet-tegenstelbaarheid eindigt.

Om aan deze niet-tegenstelbaarheid en hoofdelijke aansprakelijkheid te ontsnappen moet de overnemer bij de overeenkomst van overdracht een fiscaal certificaat voegen en beide documenten dan samen aan de ontvanger ter kennis te brengen. Dat bewuste certificaat, dat door de overdrager in tweevoud bij de bevoegde ontvanger der belastingen van de woonplaats of maatschappelijke zetel van de overdrager moet worden aangevraagd, bewijst dat de overdrager geen fiscale schulden meer heeft.

DUS BIJ OVERNAME VAN EEN HANDELSZAAK STEEDS EEN FISCAAL ATTEST AANVRAGEN BIJ DE OVERDRAGER.

Ook voor een snelle overdracht is het fiscaal certificaat interessant. Als je het certificaat kan voorleggen, is de overdracht onmiddellijk tegenstelbaar aan de fiscus.

ATTESTEN

Er dienen in principe 4 attesten te worden aangevraagd:

  1.  Attest geen belastingschulden (bij uw ontvanger van belastingen)
  2. Attest geen BTW schulden (bij uw ontvanger van BTW)
  3. Attest geen RSZ schulden mbt uw personeel (bij de RSZ)
  4. Attest geen openstaande sociale bijdragen als zelfstandige (bij uw sociaal verzekeringsfonds).

Ook de banken (in het kader van financiering) vragen dikwijls deze attesten.

RSZ-document certifieert dat de overdrager van een handelsfonds geen enkele bijdrage, bijdrageopslag of verwijlintrest verschuldigd is die als een zekere en opeisbare schuld wordt beschouwd en dat hij evenmin het voorwerp uitmaakt van een gerechtelijke procedure tot invordering van bijdragen.

De overnemer van een handelsfonds is immers solidair aansprakelijk voor het betalen van de door de overdrager verschuldigde bijdragen voor sociale zekerheid.

Deze aansprakelijkheid geldt niet wanneer de overdrager, bij de akte van overdracht, een RSZ-certificaat voegt waaruit blijkt dat de overdrager geen enkele bijdrage, bijdrageopslag of verwijlintrest verschuldigd is, en hij niet het voorwerp uitmaakt van een procedure tot invordering van bijdragen langs gerechtelijke weg.